Dna moczanowa: Etiologia, mechanizmy i interwencje dietetyczne

Treść

  • Definicja i patofizjologia: Dna moczanowa to choroba metaboliczna charakteryzująca się odkładaniem się kryształków moczanu sodu w stawach. Objawy obejmują ostry ból, zaczerwienienie i obrzęk. Przyczyną jest nadmiar kwasu moczowego we krwi (hiperurykemia), który przekształca się w kryształy osadzające się w tkankach.
  • Czynniki ryzyka:
    • Płeć męska.
    • Nadużywanie alkoholu (szczególnie piwa i mocnych trunków).
    • Nadwaga i otyłość.
    • Dieta bogata w puryny (np. podroby, czerwone mięso).
    • Odwodnienie.
    • Leki: aspiryna, leki moczopędne (diuretyki).
  • Rola bezdechu sennego: Bezdech senny powoduje hipoksję (niedotlenienie komórek), co prowadzi do zwiększonego uwalniania puryn do krwiobiegu. Ich metabolizm zwiększa poziom kwasu moczowego. Leczenie bezdechu sennego jest priorytetem w terapii dny.
  • Rola witaminy C:
    • Suplementacja witaminą C w dawce 500 mg dziennie przez 2 miesiące wyraźnie obniża poziom kwasu moczowego w surowicy.
    • Witamina C zmniejsza ryzyko wystąpienia dny moczanowej (dane potwierdzone od 2009 r.).
  • Dieta śródziemnomorska: Znacząco obniża poziom kwasu moczowego we krwi.
  • Flawonoidy (wiśnie):
    • Spożywanie wiśni w ciągu 2 dni zmniejsza ryzyko ataku dny o 35%.
    • Spożywanie ekstraktu z wiśni zmniejsza ryzyko o 45%.
    • Połączenie wiśni z lekami konwencjonalnymi zmniejsza ryzyko o 75%.
    • Mechanizm: oddziaływanie na oksydazę ksantynową (xanthine oxidase).
  • Kwasy organiczne i minerały:
    • Kwas cytrynowy: Hamuje oksydazę ksantynową. Największe stężenie w nasionach dyni, siemieniu lnianym, fasoli i mące sojowej. W przewodzie pokarmowym wiąże się z żelazem, co nasila rolę żelaza jako czynnika etiologicznego, ale jednocześnie hamuje objawy choroby.
    • Żelazo: Nadmiar żelaza jest związany z dną moczanową (od 2020 r. potwierdzone).
    • Orzech włoski: Źródło flawonoidu myrsetyny, który obniża poziom kwasu moczowego.

Powiązane

  • hiperurykemia
  • oksydaza-ksantynowa
  • dieta-srodziemnomorska
  • bezdech-senny
  • suplementacja-witamina-c
  • krysztaly-moczanu-sodu