Lipoproteina(a) [Lp(a)] – mechanizm szkodliwości i normy
Treść
Lipoproteina(a) to cząsteczka bierząca udział w gojeniu się ran i tworzeniu blizn. W nadmiarze przenika do ścian naczyń krwionośnych, tworząc blizny, które grubieją ściany tętnic i zwężają ich światło. Prowadzi to do słabszego odżywienia tkanek, a w skrajnych przypadkach do zawału serca lub udaru mózgu.
- Ryzyko zawału: Ekstremalne poziomy Lp(a) zwiększają ryzyko zawału mięśnia sercowego aż 4-krotnie.
- Uwarunkowanie: Poziom Lp(a) jest uwarunkowany genetycznie (trudny do zmiany lekami).
- Brak leków: Do dnia dzisiejszego nie zatwierdzono żadnego leku obniżającego Lp(a). Istnieją jedynie substancje eksperymentalne (np. Lepodisiran, Olpasiran), które obniżały poziom o ~94-95%, ale nie zostały zarejestrowane jako leki.
- Norma i ryzyko:
- Poniżej 30 mg/dl: norma bezpieczna.
- Powyżej 50 mg/dl: czynnik ryzyka.
- Powyżej 100 mg/dl: poważne ryzyko.
- Powyżej 150-200 mg/dl: poziomy ekstremalne.
Powiązane
- zawal-serca
- udar-mozgu
- ateroskleroza
- genetyka-a-zdrowie