Nieszczelne jelito (Leaky Gut) – Mechanizmy, Diagnostyka i Przyczyny

Treść

Nieszczelne jelito (leaky gut) to stan, w którym bariera jelitowa zostaje uszkodzona, pozwalając na przedostanie się do krwiobiegu patogenom (bakteriom, grzybom) oraz dużym cząsteczkom białkowym. Skutkuje to reakcjami zapalnymi i autoimmunologicznymi. Barierę jelitową tworzą:

  • Zosterony (tight junctions) – białka uszczelniające przestrzenie międzykomórkowe.
  • Warstwa śluzu.
  • Mikrobiom (bakterie jelitowe).

Przyczyny nieszczelnego jelita

  • Niedobór witaminy D: Niezbędna do tworzenia prawidłowej bariery jelitowej.
  • Stres: Zwiększa przepuszczalność jelit przez wydzielanie kortykotropiny (CRH).
  • Leczenie onkologiczne: Chemioterapia i radioterapia osłabiają barierę, uszkadzając komórki odpowiedzialne za wytwarzanie białek uszczelniających.
  • Dieta: Bogata w tłuszcze trans, cukry proste (nieowocowe), niska w błonnik.
  • Niedobory minerałów: Żelazo i cynk wykazują proporcjonalną zależność od nieszczelności jelit.
  • NLPZ (niesteroidowe leki przeciwzapalne): Np. ibuprofen, kwas acetylosalicylowy – popularne leki bez recepty, osłabiające barierę.
  • Zaburzenia flory bakteryjnej: Nadmierny rozrost bakterii Gram-ujemnych, które produkują toksyny (polisacharydy) uszkadzające barierę.

Powiązane choroby

  • Cukrzyca typu 2
  • Autyzm (badania podzielone)
  • Choroby autoimmunologiczne: celiakia, reumatoidalne zapalenie stawów, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, cukrzyca typu 1
  • Otyłość (korelacja z nadmierną produkcją interleukiny)
  • Depresja i schizofrenia
  • Choroby neurodegeneracyjne: choroba Parkinsona, stwardnienie rozsiane, choroba Alzheimera

Diagnostyka

  • Badanie wykrywania zonulinu w kale.
  • Badanie poziomu zonulinu we krwi.
  • Badanie w moczu na laktozę i manitol: Substancje te nie rozpuszczają się w jelitach; ich obecność w moczu wskazuje na nieszczelność jelit.

Powiązane