Przetrwały otwór owalny (PFO) jako przyczyna niedotlenienia i tężyczki
Treść
- Definicja i epidemiologia: Przetrwały otwór owalny (PFO) to pozostałość po krążeniu płodowym – otwór między prawym a lewym przedsionkiem serca. Powinien zamknąć się po urodzeniu, ale pozostaje otwarty u około 20% dorosłej populacji.
- Mechanizm patologiczny (Przeciek): Otwór pozwala na przeciek krwi żylnej (nieutlenowanej) z prawego do lewego przedsionka, omijając krążenie płucne. Dochodzi do mieszania się krwi utlenowanej z nieutlenowaną, co obniża saturację krwi tętniczej i powoduje niedotlenienie tkanek.
- Zespół platypneortodeoksja: Objawia się dusznością i spadkiem saturacji krwi przy pozycji stojącej (pionowej), gdzie przeciek się nasila. Przy wstaniu ciśnienie tętnicze może wzrosnąć nawet o 25 mm Hg w czasie krótszym niż 3 minuty.
- Mechanizm powstawania tężyczki:
- Niedotlenienie tkanek -> organizm próbuje nadrobić brak tlenu poprzez przyspieszenie oddychania (hiperwentylacja).
- Hiperwentylacja -> obniżenie ciśnienia parcjalnego dwutlenku węgla (pCO2) we krwi.
- Obniżenie pCO2 -> zmiana pH krwi (alkaloza).
- Zmiana pH -> wapń (Ca2+) wiąże się z białkami osocza, co zmniejsza stężenie wapnia wolnego (zjonizowanego).
- Niski wapń wolny -> zaburzenia funkcji mięśni i układu nerwowego -> objawy tężyczki (kurcze, bóle głowy, objawy psychotyczne).
- Błąd diagnostyczny: Zwykłe badanie poziomu wapnia we krwi może być prawidłowe, ponieważ mierzy ono wapń całkowity (związany z białkami). W przypadku PFO konieczne jest oznaczenie wapnia zjonizowanego, aby wykryć jego niedobór funkcjonalny.
- Powiązanie z migreną: PFO występuje znacznie częściej u osób z migreną z aurą. Zamknięcie otworu owalnego prowadzi do istotnej statystycznie poprawy objawów u pacjentów z aurą i chorobą naczyń mózgowych, w porównaniu do terapii lekowej.
Powiązane
- przetrwaly-otwor-owalny
- hiperwentylacja
- migrena-z-aura
- zespol-platypneortodeksja
- wapn-zjonizowany
- echokardiografia-przezprzelykowa
- zamkniecie-pfo